Vì sao hiểu học sinh làm thay đổi lớp học
Mười hai năm đứng lớp tiếng Anh và làm việc với hàng trăm giáo viên trong công tác đào tạo cho Thầy thấy một điều: cùng một kiểu vướng mắc lặp đi lặp lại, ở những lớp khác nhau, với những giáo viên khác nhau, ở những trung tâm khác nhau. Em cúi mặt suốt buổi. Em nói leo liên tục. Em học rất khá nhưng không bao giờ giơ tay. Ba hành vi khác nhau, và khi chỉ nhìn bằng con mắt chuyên môn tiếng Anh, cả ba đều bị gộp vào một nhãn duy nhất: lớp không hợp tác.
Phần lớn buổi dạy thất bại không thất bại vì chuyên môn tiếng Anh. Chúng thất bại vì khoảng cách giữa những gì giáo viên nhìn thấy và những gì đang thực sự diễn ra trong đầu đứa trẻ ngồi trước mặt.
Chúng ta không dạy tiếng Anh. Chúng ta dạy một con người đang học tiếng Anh. Con người đó có tuổi, có não bộ đang phát triển, có gia đình, có bạn bè, có nỗi sợ và có khao khát.
Tài liệu này ra đời từ đó. Đây không phải giáo trình phương pháp giảng dạy, và cũng không phải một cuốn sách tâm lý học. Đây là phần input còn thiếu trong hành trang của nhiều giáo viên tiếng Anh giỏi chuyên môn: một bộ khung để nghĩ về học sinh theo từng độ tuổi, trong từng hoàn cảnh sống.
Tài liệu này giúp gì cho anh chị
1. Có nhiều giả thuyết hơn cho cùng một hành vi. Khi anh chị có ba cách giải thích thay vì một, phản ứng của anh chị sẽ khác.
2. Phản ứng phù hợp thay vì phản ứng bản năng. Cùng một câu "em không làm bài", nói với học sinh lớp 3 và học sinh lớp 11 phải khác nhau hoàn toàn.
3. Quản lý lớp bằng thiết kế, không bằng quyền lực. Phần lớn vấn đề kỷ luật có thể ngăn từ đầu nếu lớp học được thiết kế đúng với tâm lý lứa tuổi.
4. Chăm sóc học sinh có chiều sâu, và biết giới hạn của mình. Biết hỏi gì, hỏi lúc nào, khi nào nên im lặng, và khi nào phải chuyển cho người khác.
5. Trao đổi với phụ huynh bằng ngôn ngữ mô tả rõ ràng. Nói được điều mình quan sát bằng dữ liệu cụ thể, để phụ huynh hiểu và cùng phối hợp, thay vì chỉ báo cáo điểm số.
Cách đọc tài liệu này
Thầy đề nghị anh chị đọc chậm, mỗi ngày một chương, và sau mỗi chương hãy gọi tên ít nhất một học sinh thật trong lớp mình đang dạy mà chương đó mô tả.
Sách gồm bốn phần. Phần một là nền tảng lý thuyết, hơi khô nhưng cần thiết, vì nó là bộ khung để treo mọi quan sát về sau. Phần hai đi vào học sinh trong sáu hoàn cảnh sống: ở nhà, khi chơi game, khi đi học, khi ở bên bạn bè, chuyện tình cảm, và khi gặp trở ngại. Phần ba tập trung vào lớp học: nhận diện biểu hiện, khoảng cách thế hệ, ảnh hưởng của cách nuôi dạy, và động cơ học tập. Phần bốn là ứng dụng: quản lý lớp, chăm sóc học sinh, kịch bản lời thoại và biểu mẫu.
Đề nghị anh chị đọc chậm, mỗi ngày một chương, và sau mỗi chương hãy gọi tên ít nhất một học sinh thật trong lớp mình đang dạy mà chương đó mô tả. Kiến thức tâm lý chỉ sống dậy khi nó có một khuôn mặt cụ thể, và khuôn mặt đó phải là học sinh của anh chị chứ không phải nhân vật trong sách.
Người thầy giỏi làm cho học sinh hiểu bài. Người thầy lớn làm cho học sinh cảm thấy mình được hiểu.
Phần một
Nền tảng về sự phát triển của trẻ
Trước khi nhận diện được một hành vi cụ thể, anh chị cần một bộ khung để hiểu vì sao trẻ ở mỗi độ tuổi lại nghĩ, cảm và phản ứng theo cách rất khác nhau.